می نویسم تا از یادم نرود

شهریار ۱۳۸۹/۵/۱

امشب با محسن و فروغ رفتیم کافه. طبق معمول کافه رفتن ها فال حافظ و عکس نگاه کردن و …

اما امشب چند تا فرغ اساسی داشت. اول اینکه ما حدود ۲ سه هفته ای بود که با هم بیرون نرفته بودیم. بعد هم از همه مهمتر اینکه محسن کتاب شاملو پیدا کرد که من بلند می خوندم بعد هم اینکه اونجا آهنگ پریای سهیل نفسی رو تقریبا همزمان با اینکه شعرش رو پیدا کردم گذاشتن. کلا به خاطر یک کمکی دور شدن از بچه ها و دروغ نگم یک کمکی دلخور بودن از دستشون جو امشب به شدت در ذهنم مونده و الان دارم پریا رو می خونم. یکی از شعر های مورد علاقه ی من در بین اشعار شاملو.

پریا

یکی بود یکی نبود
زیر گنبد کبود
لخت و عور تنگ غروب سه تا پری نشسه بود.
زار و زار گریه می کردن پریا
مث ابرای باهار گریه می کردن پریا.
گیس شون قد کمون رنگ شبق
از کمون بلن ترک
از شبق مشکی ترک.
روبروشون تو افق شهر غلامای اسیر
پشت شون سرد و سیا قلعه افسانه پیر.

از افق جیرینگ جیرینگ صدای زنجیر می اومد
از عقب از توی برج شبگیر می اومد…

« پریا! گشنه تونه؟
پریا! تشنه تونه؟
پریا! خسته شدین؟
مرغ پر بسته شدین؟
چیه این های های تون
گریه تون وای وای تون؟ »

پریا هیچی نگفتن، زار و زار گریه میکردن پریا
مث ابرای باهار گریه می کردن پریا

***
« پریای نازنین
چه تونه زار می زنین؟
توی این صحرای دور
توی این تنگ غروب
نمی گین برف میاد؟
نمی گین بارون میاد
نمی گین گرگه میاد می خوردتون؟
نمی گین دیبه میاد یه لقمه خام می کند تون؟
نمی ترسین پریا؟
نمیاین به شهر ما؟

شهر ما صداش میاد، صدای زنجیراش میاد

پریا!
قد رشیدم ببینین
اسب سفیدم ببینین:
اسب سفید نقره نل
یال و دمش رنگ عسل،
مرکب صرصر تک من!
آهوی آهن رگ من!

گردن و ساقش ببینین!
باد دماغش ببینین!
امشب تو شهر چراغونه
خونه دیبا داغونه
مردم ده مهمون مان
با دامب و دومب به شهر میان
داریه و دمبک می زنن
می رقصن و می رقصونن
غنچه خندون می ریزن
نقل بیابون می ریزن
های می کشن
هوی می کشن:
« شهر جای ما شد!
عید مردماس، دیب گله داره
دنیا مال ماس، دیب گله داره
سفیدی پادشاس، دیب گله داره
سیاهی رو سیاس، دیب گله داره » …

***
پریا!
دیگه تو روز شیکسه
درای قلعه بسّه
اگه تا زوده بلن شین
سوار اسب من شین
می رسیم به شهر مردم، ببینین: صداش میاد
جینگ و جینگ ریختن زنجیر برده هاش میاد.
آره ! زنجیرای گرون، حلقه به حلقه، لابه لا
می ریزد ز دست و پا.
پوسیده ن، پاره می شن
دیبا بیچاره میشن:
سر به جنگل بذارن، جنگلو خارزار می بینن
سر به صحرا بذارن، کویر و نمک زار می بینن

عوضش تو شهر ما… آخ ! نمی دونین پریا!
در برجا وا می شن، برده دارا رسوا می شن
غلوما آزاد می شن، ویرونه ها آباد می شن
هر کی که غصه داره
غمشو زمین میذاره.
قالی می شن حصیرا
آزاد می شن اسیرا.
اسیرا کینه دارن
داس شونو ور می میدارن
سیل می شن: گرگرگر!
تو قلب شب که بد گله
آتیش بازی چه خوشگله!

آتیش! آتیش! چه خوبه!
حالام تنگ غروبه
چیزی به شب نمونده
به سوز تب نمونده،
به جستن و واجستن
تو حوض نقره جستن

الان غلاما وایسادن که مشعلا رو وردارن
بزنن به جون شب، ظلمتو داغونش کنن
عمو زنجیر بافو پالون بزنن وارد میدونش کنن
به جائی که شنگولش کنن
سکه یه پولش کنن:
دست همو بچسبن
دور یاور برقصن
« حمومک مورچه داره، بشین و پاشو » در بیارن
« قفل و صندوقچه داره، بشین و پاشو » در بیارن

پریا! بسه دیگه های های تون
گریه تون، وای وای تون! » …

پریا هیچی نگفتن، زار و زار گریه می کردن پریا
مث ابرای باهار گریه می کردن پریا …

***
« پریای خط خطی، عریون و لخت و پاپتی!
شبای چله کوچیک که زیر کرسی، چیک و چیک
تخمه میشکستیم و بارون می اومد صداش تو نودون می اومد
بی بی جون قصه می گف حرفای سر بسه می گف
قصه سبز پری زرد پری
قصه سنگ صبور، بز روی بون
قصه دختر شاه پریون،
شما ئین اون پریا!
اومدین دنیای ما
حالا هی حرص می خورین، جوش می خورین، غصه خاموش می خورین
که دنیامون خال خالیه، غصه و رنج خالیه؟

دنیای ما قصه نبود
پیغوم سر بسته نبود.

دنیای ما عیونه
هر کی می خواد بدونه:

دنیای ما خار داره
بیابوناش مار داره
هر کی باهاش کار داره
دلش خبردار داره!

دنیای ما بزرگه
پر از شغال و گرگه!

دنیای ما هی هی هی !
عقب آتیش لی لی لی !
آتیش می خوای بالا ترک
تا کف پات ترک ترک …

دنیای ما همینه
بخوای نخواهی اینه!

خوب، پریای قصه!
مرغای شیکسه!
آبتون نبود، دونتون نبود، چائی و قلیون تون نبود؟
کی بتونه گفت که بیاین دنیای ما، دنیای واویلای ما
قلعه قصه تونو ول بکنین، کارتونو مشکل بکنین؟ »

پریا هیچی نگفتن، زار و زار گریه می کردن پریا
مث ابرای باهار گریه می کردن پریا.
***
دس زدم به شونه شون
که کنم روونه شون
پریا جیغ زدن، ویغ زدن، جادو بودن دود شدن، بالا رفتن تار شدن
پائین اومدن پود شدن، پیر شدن گریه شدن، جوون شدن
خنده شدن، خان شدن بنده شدن، خروس سر کنده شدن،
میوه شدن هسه شدن، انار سر بسّه شدن، امید شدن یاس
شدن، ستاره نحس شدن …

وقتی دیدن ستاره
یه من اثر نداره:
می بینم و حاشا می کنم، بازی رو تماشا می کنم
هاج و واج و منگ نمی شم، از جادو سنگ نمی شم
یکیش تنگ شراب شد
یکیش دریای آب شد
یکیش کوه شد و زق زد
تو آسمون تتق زد …

شرابه رو سر کشیدم
پاشنه رو ور کشیدم
زدم به دریا تر شدم، از آن ورش به در شدم
دویدم و دویدم
بالای کوه رسیدم
اون ور کوه ساز می زدن، همپای آواز می زدن:

« دلنگ دلنگ، شاد شدیم
از ستم آزاد شدیم
خورشید خانم آفتاب کرد
کلی برنج تو آب کرد.
خورشید خانوم! بفرمائین!
از اون بالا بیاین پائین
ما ظلمو نفله کردیم
از وقتی خلق پا شد
زندگی مال ما شد.
از شادی سیر نمی شیم
دیگه اسیر نمی شیم
ها جستیم و واجستیم
تو حوض نقره جستیم
سیب طلا رو چیدیم
به خونه مون رسیدیم … »

***
بالا رفتیم دوغ بود
قصه بی بیم دروغ بود،
پائین اومدیم ماست بود
قصه ما راست بود:

قصه ما به سر رسید
غلاغه به خونه ش نرسید،
هاچین و واچین
زنجیرو ورچین!

احمد شاملو

قبل نوشت: این نوشته را باید ۴ روز پیش ارسال می کردم. اما به دلایلی که خودم هم نمی دانم تا امروز دست و دلم به نوشتنش نرفت.

جوراب هایی که خندانید لب های چند قاصدک کوچک را. نگاه هایی که گره خورد. جوراب هایی که به فکر واداشت. خاطراتی که مرور شد. جوراب هایی که عیدانه شدند. نفس هایی که حبس شد. جوراب هایی که سخاوت بخشیدند. فرشتگانی که بزرگ شدند. جوراب هایی که اگر نان نشدند آبرو شدند. قلب هایی که اگر دست ندارند چشم دارند. جوراب هایی آنقدر لطیف که برای همیشه در کنج خاطره بماند. جوراب هایی آنقدر بزرگ که عصمت نگهدار شوند. جوراب هایی که آغوش هایی را رو به هم گشود، پرنده ای را و قاصدکی را هم آغوش کرد. لب هایی را به استغفار گشود، دوست داشتن هایی را به زبان آورد. کودکانی که با هم قدم میزدند و می شنیدند. گوش هایی که بالاخره آموختند بشنوند. قطره هایی چکید. کودکانی که خسته از خستگی ها می دویدند. کودکانی که می دویدند که فراموش کنند فراموش شدنشان را. با گامهایشان بر زمینی می کوفتند که آنقدر بی عاطفه بود که از شرم فرشته ای که جوراب می فروخت و پاکدامنی توشه می کرد، در پایش آب نمی شد.

در نهایت جوراب هایی که آرامش دادند گروهی را و بوسه بر دست و گونه ی مادرانی نشاندند که خود فرشتگانی بودند شاید.

و حالا محسن جوراب هایی دارد که در هیچ فروشگاه و بنتون ی پبدا نمی شود. عیدانه ای گرفته که حسرت برانگیز است.

بعد نوشت: عنوان این نوشته در ابتدا چیز دیگری بود که خیلی هم خالی از لطف ندیدم آن را ذکر کنم:

جوراب هایی که عصمت آدمی را حفظ می کنند، عصمتی که در گرو هیچ نیست!

خسته شدم، خسته شدم از اینکه فقط ادای آدمهای خوب و جنتلمن را در بیاورم. از این که بارانی با پیرهن پارچه ای و کفش اورسی بپوشم که مثلا من هم انسان معقول و متینی هستم.

خسته شدم از این که مجبور باشم در تنهایی آرام راه بروم و هر از چند گاهی آرام نفس عمیقی بکشم و بخار کم رنگی که از دهانم بیرون می آید را تعقیب کنم که مثلا آرام و سنگین هستم.

خسته شدم از این که موقع راه رفتن اول انتهای کفشم را به زمین بکوبم و بعد قدم بردارم که مثلا انسان مهمی دارد راه می رود.

خسته شدم از اینکه به زور موسیقی کلاسیک گوش کنم و طوری نشان بدهم که انگار در نهایت راحتی و مدیتیشنم.

خسته شدم از این که در و دیوار خانه و محل کارم را پر کنم از چیزهای مربع سیاه و سفید، که آقای X گمان نکند که چیزی از هنر سرم نمی شود.

خسته شدم از اینکه بروم تئاتر و ردیف بیست و چندم سالن، پشت سر ۱۰۰ نفر آدم خیلی هاشان زبان نفهم خف کنم و صدای آن بازیگران لعنتی را از بلند گو های اربده کش و بد صدا بشنوم و در بیرون آمدن از سالن بگویم به به، چه شاهکاری، تا دیگران بفهمند خیلی روشنفکرم و زیر چشمی نگاه تحصین بهم بیندازند.

خسته شدم از این که نتوانم در زیر یک چتر با کسی راه بروم، چرا که ممکن است کسی فکری در موردمان بکند و آبرویی که به زحمت جمع کرده ام ولی قسمت نشده تا به حال خودم آنرا زبارت کنم از من نرود.

خسته شدم از این که پیش از خواب کتاب بخوانم، مگر اینکه خودم خودم را باور کنم و باورم شود که راست راستی افتخار آشتایی با چه انسان فهیم و متشخصی را دارم.

خسته شدم از این که مدام دیگران را از خودم برنجانم و به گمان خودم حقیقت گو و صادق باشم.

خسته شدم از این که وزن ساعتی را بر روی مچ دستم تحمل کنم که حقیقتاً اصلا برایم مهم نیست که آن وا مانده های همیشه خوش درونش کجا ایستاده اند، تا رنج سالها بیهودگی شان مرهم یابد، فقط و فقط به خاطر اینکه به دیگران نشان دهم که چقدر و چه قدر دقیق و حسابگرم.

خسته شدم…

از اینکه خودم نیستم خسته شدم.

آنقدر بین این و آن ماندم که هیچ کدام نیستم.

از این که هیچ نیستم خسته شدم …

خسته شدم…

…

دشتها آلوده است
در لجنزار گل لاله نخواهد رویید.
در هوای عفن آواز پرستو به چه کارت آید ؟
فکر نان باید کرد و هوایی که در آن نفسی تازه کنیم
گل گندم خوب است
گل خوبی زیباست … ای دریغا که همه مزرعه دلها را
علف هرزه کین پوشانده است!!
هیچ کس فکر نکرد که در آبادی ویران شده دیگر نان نیست!!
وهمه مردم شهر.. بانگ برداشته اند که چرا سیمان نیست!!
و کسی فکر نکرد که چرا ایمان نیست!!
و زمانی شده است که به غیر از انسان، هیچ چیز ارزان نیست…هیچ چیز ارزان نیست!!

حمید مصدق

| مشاهده‌ 2 نظر دیگر

اول سلام به همه ی دوست های خوبم. دلم تنگ شده بود واسه پست گذاشتن.

امیدوارم همیشه شاد و سر حال باشید و چرخ وبلاگ و وبلاگ نویسی هم همچنان بچرخه. چیزی که امروز من رو مجبور به پست گذاشتن کرد سوالی ه که به شدت ذهنم رو به خودش مشغول کرده.

تصور کنید امروز، نمی دونم چندم مهر ۱۳۸۷ (تاریخ زندگی از دستم در رفته) به طور کاملا اتفاقی، وقتی جواب آزمایشتون رو پیش دکتر می برید، با کمال ناراحتی به شما میگه که با وضع موجود تقریبا غیر ممکنه بتونید بیشتر از یکی دو ماه به زندگی ادامه بدید. این که این جمله چه تاثیری تو روحیه ی شما میذاره خیلی مهم نیست. مهم تر برای من اینه که شما به عنوان یک وبلاگ نویس تو این مدت از چی مینویسید؟ شما به عنوان یک وبلاگ نویس، مخصوصا وبلاگ نویسی که ۲۰ روزی هست ننوشته و حالا میبینه که هر روزش براش کلی ارزش داشته.

شاید یکی بی صبرانه منتظر جواب های شما باشه.

باز هم برای همه ی دوستای خوبم آرزوی سلامتی و شادکامی دارم.

پ.ن: (کاملا بی ربط) تو که دیگه می دونی…!